Vận mẫu tiếng Trung | 36 nguyên âm cơ bản

Nắm được vận mẫu tiếng Trung bạn sẽ vững hơn về kiến thức nền tảng của bảng chữ cái. Dù học tiếng Trung giao tiếp, để luyện thi HSK hay học ngữ pháp để có kinh nghiệm ngoại ngữ làm việc thì bạn cũng đều học bảng quy tắc này. Âm tiết tiếng Trung cơ bản bao gồm ba phần. Nếu bạn chưa biết bảng pinyin có bao nhiêu thanh mẫu (phụ âm), vận mẫu (nguyên âm) và thanh điệu (dấu thanh)? Bài viết hôm nay trung tâm Hoa ngữ Tầm Nhìn Việt sẽ giới thiệu đến bạn.

Xem thêm: Học tiếng Trung online hiệu quả với lộ trình bài bản, giáo trình chất lượng cho người mới bắt đầu.

Nội dung chính:
1. Vận mẫu trong tiếng Trung là gì?
2. Phân loại – đặc điểm cách phát âm của vận mẫu
3. Cách luyện nghe vận mẫu tiếng Trung hiệu quả

Nguyên âm tiếng Trung
Bảng chữ cái nguyên âm trong tiếng Trung

1. Vận mẫu tiếng Trung là gì?

Vận mẫu có thể hiểu là phụ âm vần (phần vần) của 1 âm tiết tiếng Hán. Đơn giản hơn là một phần sau các chữ cái đầu trong âm tiết Trung Quốc, chẳng hạn như e trong “歌” (gē), ie trong “姐” (jiě), uang trong “黄” (huáng).

Vận mẫu (âm vần) được coi là thành phần cơ bản của 1 âm tiết. Bởi vì 1 âm tiết trong tiếng Trung Quốc có thể thiếu thanh mẫu (Phụ âm đầu) hoặc thanh điệu (Dấu câu), nhưng không thể thiếu nguyên âm.

Vận mẫu tiếng Trung
Bảng nguyên âm học tiếng Trung cơ bản

Bảng chữ cái tiếng Trung (chữ latinh) pinyin có 21 phụ âm, 36 nguyên âm và 4 thanh điệu. Khi ghép âm tiếng Trung, ghép thanh mẫu và vận mẫu chữ Hán bạn cần phải tuân theo quy tắc của bảng.

CÓ THỂ BẠN MUỐN BIẾT

Luyện đọc tiếng Trung Cách viết phiên âm tiếng Trung Thanh mẫu tiếng Trung

2. Phân loại – đặc điểm cách phát âm của vận mẫu

Phân loại nguyên âm tiếng Trung
Các loại nguyên âm tiếng Hoa

2.1 Phân loại dựa vào kết cấu

Vận mẫu đơn:

  • Vận mẫu do 1 nguyên âm cấu thành gọi là Vận mẫu đơn, có 6 vận mẫu đơn: a, o, e, i, u, ü.
  • Đặc điểm phát âm của vận mẫu đơn: Vị trí lưỡi và khẩu hình giữ nguyên không thay đổi trong suốt quá trình phiên âm.

Vận mẫu phức (Kép):

  • Vận mẫu do 2 hoặc 3 nguyên âm cấu thành gọi là Vận mẫu phức (Vận mẫu kép).
  • Có 13 vận mẫu phức: ai, ei, ao, ou, ia, ie, ua, uo, üe, iao, iou, uai, uei.

Vận mẫu mũi:

  • Có 16 vận mẫu mũi.
  • Vận mẫu mũi trước: an, ian, uan, üan, en, in, uen, ün.
  • Vận mẫu mũi sau: ang, iang, uang, eng, ing, ueng, ong, iong.

1 nguyên âm cong lưỡi: er – Một nguyên âm đặc biệt, là một âm tiết riêng, không ghép được với bất cứ phụ âm và nguyên âm nào.

Âm ng: Âm này chỉ đứng sau nguyên âm mà không thể đứng trước nguyên âm như trong tiếng Việt.

2.2 Phân loại dựa vào khẩu hình

Dựa vào khẩu hình lúc phát âm nguyên âm đầu của vận mẫu, nguòi ta chia chúng thành 4 loại sau:

  • Âm mở miệng: a, o, e, ai, ei, ao, ou, an, en, ang, eng
  • Âm đều răng: i, ia, ie, iao, iou, ian, in, iang, ing
  • Âm ngậm miệng: u, ua, uo, uai, uei, uan, uen, uang, ueng, ong
  • Âm chụm miệng: ü , üe, üan, ün, iong

2.3 Cách phát âm vận mẫu tiếng Hoa

Nguyên âm
(Vận mẫu chữ Hán)
Cách phát âm pinyin chuẩn giao tiếp

Nguyên âm đơn

a Khi nói, môi phải mở rộng tự nhiên, lưỡi phẳng, giữa lưỡi hơi phồng và rung dây thanh, đọc như “a”.
o Khi nói, môi tròn, hơi nhếch lên, thu lại lưỡi, ưỡn ra sau, trung tâm lưỡi, rung dây thanh, đọc như “ô”.
e Khi nói, miệng mở một nửa, lưỡi đưa ra sau, khóe miệng dẹt sang hai bên và rung dây thanh, đọc như “ưa”.
i Miệng hơi dẹt lúc phát âm, đầu lưỡi áp vào lợi dưới, mặt lưỡi nhô cao, áp sát vào vòm miệng cứng phía trên, dây thanh âm rung, đọc như “i”.
u Khi nói, môi tròn và nhô ra thành lỗ nhỏ, mặt sau của lưỡi nhô lên, dây thanh âm rung, đọc như “u”.
ü Khi nói, tròn môi, khép lại, đầu của lưỡi áp vào lợi dưới, phần trước của lưỡi nâng lên, rung dây thanh, đọc như “uy”.

Nguyên âm kép

ai Khi phát âm, trước tiên phát âm âm a, sau đó chuyển sang âm i, luồng hơi không bị ngắt quãng, phát âm nhẹ và ngắn, đọc như “ai”.
ei Phát âm âm e trước, sau đó trượt sang i, không làm ngắt luồng hơi, khóe miệng xòe ra hai bên, đọc như “ây”.
ui (uei) Khi phát âm, u được phát âm nhẹ và ngắn, sau đó chuyển sang ei, hình dạng miệng chuyển từ tròn sang dẹt, đọc như “uây”.
ao Khi phiên âm tiếng Trung Quốc, phát âm âm a, sau đó thu đầu lưỡi lại, nâng gốc lưỡi lên trên, ngậm miệng thành hình tròn, trượt nhẹ về phía o, đọc như “ao”.
ou Khi phát âm, âm o được phát âm trước, môi dần khép lại, gốc lưỡi nâng lên và hình dạng miệng chuyển từ hình tròn lớn sang hình tròn nhỏ, đọc như “âu”.
iu (iou) Khi bạn phát âm, âm i, sau đó trượt về phía ou. Hình dạng miệng thay đổi từ phẳng sang tròn.
ie Khi phát âm, đọc chữ i trước, sau đó đến e, luồng hơi không bị ngắt quãng.
üe Khi phát âm, phát âm âm ü, sau đó trượt về phía e, thay đổi hình dạng miệng từ tròn sang dẹt.
ia Khi phát âm, đọc chữ i trước, sau đó đến a, luồng hơi không bị ngắt quãng.
ua Gần giống âm “oa”. Đọc hơi kéo dài âm “u” rồi chuyển sang âm “a”.
uo Đọc kéo dài âm “u” rồi chuyển sang âm “ô”.
iao Gần giống “i + eo”. Đọc nguyên âm “i” trước sau đó chuyển sang nguyên âm đôi “ao”.
uai Gần giống âm “oai”. Đọc hơi kéo dài âm “u” rồi chuyển qua âm “ai”.

Nguyên âm er

er Phát nguyên âm “e” trước, sau đó, lưỡi dần dần cuốn lên. “er” là một nguyên âm đặc biệt. “er” là một âm tiết riêng, không có khả năng ghép với bất cứ nguyên âm và phụ âm nào.

Nguyên âm mũi

an Khi phiên âm tiếng Trung, đầu tiên phát âm âm a, sau đó nâng dần đầu lưỡi, phát âm âm n áp vào nướu trên.
en Âm e đầu, sau đó nâng lưỡi lên, đầu lưỡi áp vào lợi trên và luồng hơi thoát ra từ hốc mũi, phát âm thành âm n, đọc như chữ “ân”.
in Phát nguyên âm “i” trước, sau đó chuyển sang phát phụ âm “n”. Cách phiên âm tiếng Trung Quốc gần giống âm “in” trong tiếng Việt.
ün Đầu tiên phát âm âm ü, sau đó nâng lưỡi lên, áp vào lợi trên, luồng hơi từ hốc mũi, phát âm thành âm n, na ná âm “uyn” trong tiếng Việt.
ian Đọc như “i+en” trong tiếng Việt.
uan Phát nguyên âm “u” trước, sau đó chuyển sang phát nguyên âm mũi “an”. Cách phát âm gần giống âm “oan” trong tiếng Việt.
üan Phát nguyên âm “ü” trước, sau đó chuyển sang phát nguyên âm mũi “an”. Cách phát âm gần giống âm “oen” trong tiếng Việt.
uen Phát nguyên âm “u” trước, sau đó chuyển sang phát phụ âm “en”. Cách phát âm gần giống âm “uân” trong tiếng Việt.
ang Khi phát âm, âm a nói đầu, sau đó gốc lưỡi áp vào vòm miệng mềm phía trên, luồng khí thoát ra từ hốc mũi, phát âm ra âm đuôi ng.
eng Khi phát âm, âm e được phát âm trước tiên, sau đó đầu lưỡi áp vào nướu dưới, và gốc lưỡi rút vào vòm miệng mềm để tạo ra âm ng, luồng không khí bị rò rỉ từ hốc mũi.
ing Khi phát âm, đầu lưỡi chạm vào lợi, bề trên lưỡi phồng lên vòm miệng cứng, hốc mũi cộng hưởng thành âm thanh.
ong Khi phát âm, âm o nói trước, sau đó gốc lưỡi thu vào vòm miệng mềm, mặt lưỡi nhô lên, môi tròn, hốc mũi cộng hưởng thành âm.
iang Phát nguyên âm “i” trước, sau đó, chuyển sang phát nguyên âm mũi “ang”. Cách phát âm gần giống “eng” trong tiếng Việt.
iong Phát nguyên âm “i” trước, sau đó, chuyển sang phát nguyên âm mũi “ung”. Cách phát âm giống với âm “ung” trong tiếng Việt.
uang Phát nguyên âm “u” trước, sau đó, chuyển sang phát nguyên âm mũi “ang”. Cách phát âm gần giống “oang” trong tiếng Việt.
ueng Phát nguyên âm “u” trước, sau đó, chuyển sang phát nguyên âm mũi “eng”. Cách phát âm na ná “uâng” trong tiếng Việt.

3. Cách luyện nghe vận mẫu tiếng Trung hiệu quả

Cách luyện nghe vận mẫu tiếng Hoa hiệu quả nhất
Kinh nghiệm luyện âm tiếng Trung

Bài thơ dưới đây bao gồm tất cả các nguyên âm trong Hán ngữ, đây là bài thơ nguyên âm của nhà ngôn ngữ học Chu Hữu Quang. Tập đọc nhiều lần có thể nghe và đọc chính xác tất cả các nguyên âm khi học tiếng Trung Quốc.

捕鱼
Bǔ Yú

人远江空夜,
Rén yuǎn jiāng kōng yè,

浪滑一舟轻。
Làng huá yī zhōu qīng.

网罩波心月,
Wǎng zhào bō xīn yuè,

竿穿水面云。
Gān chuān shuǐ miàn yún.

儿咏唉唷调,
Ér yǒng āi yō diào,

橹嗳和啊声。
Lǔ nuǎn hé ā shēng.

鱼虾留瓮内,
Yú xiā liú wēng nèi,

快活四时春。
Kuài huó sì shí chūn.

Người ta nói rằng vào thời điểm đó bài thơ nguyên âm này đã được truyền bá đến Hồng Kông, có khá nhiều cao thủ đã muốn thử nó, dự định làm một bài thơ mới. Kết quả là thử đi thử lại vẫn không thành công nên đành bó tay vì bài thơ nguyên âm thật sự quá khó viết.

Vậy là bạn đã biết được cách đọc của tất cả nguyên âm (Vận mẫu) tiếng Trung rồi. Hy vọng bài viết này sẽ giúp bạn đặc biệt cho người mới bắt đầu có được một nền tảng vững chắc trên hành trình học tiếng Trung sau này. Cảm ơn bạn đã dành thời gian để tham khảo tài liệu học, chúc bạn học tiếng Trung thật tốt.

Liên hệ trung tâm Hoa ngữ Tầm Nhìn Việt ngay để tham khảo các khóa học tiếng Trung giao tiếp giáo trình Hán ngữ từ cơ bản tới nâng cao cho học viên nhé!

Scroll to Top